60 yıl önce kurulan Dal Lunapark’ı bugünlere taşıyan Özcan Dal, başarılarını, sırlarını ve hayata bakışını anlattı;
Aslen Erzincan’lı ama doğma büyüme Ankara'lı olan Özcan Dal, 60 yıllık sanayici bir aileden geliyor. Babasının bir atlı karınca yaparak başlattığı oyuncak yapımını kardeşleri ile birlikte büyütüp, işin içine mühendislik de katarak bugünkü konumuna getirmiş, başarılı bir sanayici. Evli ve üç çocuk babası olan Özcan Bey işindeki başarılı tavrının yanında iyi, sevgi dolu ve sahiplenici bir aile reisi. Özcan Dal'ın başarılarını, yükselişini, yurtdışına açılışını, hedeflerini ve hakkındaki herşeyi, kendi ağzından, noktasına virgülüne dokunmadan buyurun bir de siz okuyun.
- Sizi kısaca tanıyabilir miyiz?
1939 yılında Erzincan depreminde yetim kalmış, Ankara Kızılay aşevinde büyümüş, büyürken sanatı Ankara maske fabrikasında öğrenmiş, sanatkar bir babanın Ankara da doğmuş, çocukluk yıllarının bir kısmını Erzincan da geçirmiş, ilkokul sonlarına doğru tekrar Ankara’ya gelmiş ve gençlik yıllarını üniversite bitene kadar Ankara da geçirmiş, daha sonra Gebze’ye bir mühendis olarak gelip yerleşmiş, eğitim ve öğrenim hayatı hiç ara vermeden devam etmiş, işletme master’ı yapmış bir sanayiciyim.
2 kız ve 1 erkek evlada sahibim. Haftanın 4 günü kızımın rahatsızlığından dolayı İstanbul'daki evimde, geri kalan 3 gününü de Gebze'de bulunan evimde geçiriyorum. Oğlum Mustafa Dal ile birlikte gündüzleri tulum akşamları da takım elbise giyerek fabrikayı, sanayiciliğimizi çok daha ileriye taşımak için uğraş gösteriyoruz. Ben iş hayatında ve aile içerisinde demokrasinin abartılmasını pek sevmem. Benim için, evimde de dahil, emir demiri kesmeli. Osmanlı kültürü ile çocuk yetiştirmenin daha doğru olacağına inanıyorum.
Ticaret Odasında 2 dönem yönetim kurulu üyeliği, bu dönem ise meclis üyeliği, 10.Meslek Komitesi başkanlığı yaparak Gebze Ticaret Odası üyelerine de hizmet etmeye çalışıyorum.
Lüksü ve israfı sevmem. İhtiyaç ise platinden düğme de yapılır, ama ihtiyaç değilse bence erkeğe altın yüzük bile fazladır. Hiçbir şeye, hiçbir konuya eğri yada doğru diyerek önyargılı bakmam çünkü, edindiğim tecrübe zamanın doğruyu en net şekilde gösterdiğidir.
İnanç hayatımda Allah’a inanç, hoca olarak peygamber efendimizin kişiye yeteceğini düşünüyorum. Gebze içerisinde hemen hemen bütün sosyal aktivitelerde olamasam da faydalı olabilmek için bütün olanaklarımı kullanırım. Derneklerde oyun oynanmasından dolayı pek sıcak bakmazdım, bundan dolayı da çok uzun bir süre Erzincanlılar Derneğinin kurulmasını istemedim. Fakat işletme master’ı yaparken kulakları çınlasın Mehmet hoca insanların mutlaka gideceği en az üç yer olmasından bahsetmişti. Bu da bizim toplumumuzda ev, iş, üçüncü yer olarak da kahveden tutun, dernek, spor lokali, gibi yerlerin olması gerektiğini ilimsel olarak orada öğrendikten sonra, hemen Erzincan’lılar derneğini kurup 10 yıl da başkanlığını yaptım ve hala Gebze de birçok derneğin üyesi ve yönetim kurulunda bulunmaktayım.
- İş hayatına ne zaman, nasıl başladınız? Dal Lunapark nasıl doğdu?
Rahmetli babam Abdulbaki Dal, Ankara da bir arkadaşının isteği üzerine atlı karınca yaparak başlamış lunapark oyuncaklarının imalatına. Bizim gözümüzü açmamız zaten fabrikanın içerisinde oldu. 6 yaşımızda elimize kaynak pensesi alarak başladık çalışma hayatımıza. Gündüz fabrikada kaynak yapar akşam da çay bahçemizde dondurma kabı yıkardık. Biraz daha büyüyünce işte söz sahibi olmaya başladım. O zamanlar bayramlarda polis zoraki dükkanları kapatırdı, ben o zamanlardan buna karşı çıkar, üretimin böyle şeylerle kesilmemesi gerektiğini, bayram için dükkan kapatılmasının ülkenin ekonomisine zarar vereceğini söyler, polislerle kavga eder,kapattırmamaya çalışır, sonunda da kapatmaz çalışmaya devam ederdim. Onlar da, ya genç hiç olmazsa dış kapıyı kapat da içeride ne yaparsan yap, Allah’ını seversen başımıza iş açma der giderlerdi.
- Dal Lunapark'ın ihracat yaptığını biliyoruz. Dış ticarete nasıl atıldınız? Dünyanın kaç tane ülkesine ne gibi ürünler veriyorsunuz?
Hürriyet gazetesini çok severim ve sürekli alırım. Çünkü benim Avrupa maceramın sebebidir. Bir kayık yaptık ve İtalyanlara sattık. İtalyanlar da bizden uygun fiyata aldığı bu kayığı Fransızlara satmış. Bizim zamanımızda ambalaj naylonu olmadığı için, ürünler zarar görmesin diye gazeteye sarıp yollamıştık. İtalyanlar gazeteleri sökmeden üstlerini ambalaj naylonuna sarıp göndermişler, Fransızlar ürünü açarken, bizim sardığımız gazeteyi görmüş ve kesip almışlar. Daha sonra bizi bulmak için Türkiye'ye İzmir’e gelmişler. Fakat İzmir'deki işletmede bizim kayığı bulamayıp, İstanbul’a geçmiş orada bir otele yerleşmişler. Otel çalışanları ülkede böyle bir üretimin olduğunu bilmedikleri için o zamanlarda olan sarı sayfalar isimli kitapçığı önermişler. Ben de o kitapçığa yaptığım kayığın küçük bir resmi ile reklam vermiştim. Resmi görmüşler ve otel görevlilerinden biri beni arayıp müşterimin otellerinde kaldığını ve benimle görüşmek istediğini söyledi. Önce inanmadım ama otele gittim. İki metrelik Fransız Pascal Puset ve 1.40’lık eşi ile tanıştım. Bir anlaşma imzalayarak onlarla iş yapmaya başladım ve hala müşterimdir kendileri. Böylece Avrupa maceram başladı. Artık Pascal Puset'e vadeli makine da vermeye başlamıştık. O zamanlar 10.000 dolar dahi ihracat bedeli getirmemek kambiyoda döviz kaçakçılığı sayılıyordu. Pascal Puset’te 30.000 dolarımı bir türlü vermeyip oyalayıp duruyordu.Gözünü korkutup paramı almak için Almanya Bremen'de yapılan lunapark fuarına katılırım dedim. O da katılma paranı fuarın birinci günü göndereceğim dedi. Birinci günü para gelmeyince bir gecede oyuncak maket yaparak, fuarın 2.günü gittim katıldım. Bir lunapark fuarında ilk defa fiyat yazan insanım. Referans olarak da Pascal Puset'i yazdım. Puset hemen fuardaki standımın önüne gelerek yazıyı indirmemi istedi fakat parayı almadan indirmedim. Hemen parayı verdi ve o gün o fuara götürdüğümüz maketten makinada sattık. Fiyatı ucuz gördüklerinde önce bize inanmayıp dolandırıcı gibi gördüler. Bir sonraki fuarda standımızın önünde kuyruk oluştu ama o fiyattan da vermemiz imkansızdı ve böylece Avrupa’da Dal markasıyla makina satmaya başladık.
Genelde Avrupa'nın kuzeyi, Almanya, İsveç, İsviçre, Hollanda, Danimarka, İngiltere, İrlanda, son zamanlarda da Irak, Cezayir, Dubai, Fas gibi ülkelere ürettiğimiz 30 farklı lunapark makinasını satıyoruz.
.jpg)
- Sektör içinde iç piyasadaki konumunuz nedir?
İç piyasada üretimde hemen hemen hiç yokum, yalnız Ankara ve Antalya daki parklara yılda birer tane oyuncak satıyoruz. Fakat işletme olarak Türkiye'nin ilk tema parkını Viaport'ta kurdum. Gebze, Darıca, Tekirdağ' da lunaparklarım var. Gebze Center'daki buz paten sahası ve kapalı eğlence merkezi de bize ait. Şu an yapımı devam etmekte olan Darıca Park AVM'yede bir eğlence merkezi kuruyoruz. Bir de Sultanbeyli'de bir projemiz var. Hem Türkiye'ye güzel örnekler sunmaya hem de hizmet sağlamaya çalışıyoruz.
Gebze' de bulunan lunaparkı 1985 yılında kurdum. Açıldığı ilk gün gençlere sigara içmeyi yasakladım.Bırakın kendi lunaparkımda yasaklamayı o zaman etrafımda bulunan bütün bakkal ve büfelere öğrencilere tek tek sigara satmamaları konusunda defalarda bıkmadan usanmadan gittim uğraş verdim. Türkiye tarihinde galiba gençlere sigara konusunda yasak koyan ilk ticarethane biz olmuşuzdur zannedersem. O günden bu tarafa bütün lunaparklarımızda, eğlence merkezlerimizde gençlerin sigara içmesi yasaktır.
Gebze Center'daki buz pistinde de koruma başlığı olmadan çocukları buz pistine çıkarmıyorum. Ben sorumluluk sahibi bir adamım. Önceliğim de her zaman insandır. Hele ki çocuk, yaşlı ve engelli ise.Engelli çocuklara benim parklarım ücretsizdir. Bunu yaparken kendimi memlekete ve insana olan vefa borcumu ödemiş gibi görüyorum.
- Dal Lunapark'ın işletmesi hakkında bilgi verir misiniz?
Fabrikamız GOSB Tembelova mevkiinde, 10.000 m2 alan üzerine 5.000 m2 kapalı ve 17 m tavan yüksekliği olarak yapılmış,5 tane mühendis, 10 tane beyaz yaka olmak üzere 55-60 kişinin çalışmakta olduğu bir fabrikadır. Çalışanlarımın çoğu da teknisyen olup hepsi uzun süreli çalışan insanlardır. Her sene en az 2-3 emekli vermeye başladık. Bu mutlu edici bir olay olmasına rağmen yerlerine genç arkadaşlar yetiştiremememiz de o kadar üzüntü verici bir olaydır.
Benimle çalışmak, mutlaka başarıyı yakalamak için zorlamak anlamına gelir. Titizimdir, kaşeyi bile düzgün bir şekilde basmalarını isterim. Şirketlerde başarıyı ciddi, titiz, ilimle desteklenmiş, çok çalışmanın getireceğine inanırım. Dünya yüzeyine de bakınca gelişmiş toplumların, büyümüş şirketlerin, bu veya buna benzer sistemlerle bu noktalara geldiği açık ve net görülmektedir. Benim için sonuç çok önemlidir. Eğer sonuçta başarı yoksa, yapılmış olanların çok büyük emek verilmişse de heba olup gittiğine inanırım. Herkes işini tertipli ve düzenli yapmalı. Şimdiki gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler bu şekilde gelişiyor.
Dal Lunapark da üretilen ürünler 4 üniversite işbirliğiyle projelendirilip mukavemet hesapları yapılıp Almanya TÜV’e gönderilir. TÜV’den gelecek sonuç üzerine üretime başlanır. Üretim aşamasında kaynak kontrolü, montaj kontrolü yapılarak devam eder, ürün bittiğinde boya öncesi test çalışmasına sokulur bu arada strengeçlerle stres ölçümü yapılır, sonuçlar mukavemet hesaplarıyla karşılaştırılır ve 15 gün insan ağırlığı ile denk olan ağırlıklar konarak test çalışması yaptırılır, sonra boya ve elektrik tesisatı sonlandırılarak müşteriye ulaştırılır.
- Uzun yıllardır Gebze Ticaret Odası Yönetiminde olduğunuzu söylediniz. Gebze Ticaret Odası'nın bölgemize ne gibi katkıları vardır?
GTO'nun görevlerinden birisi diğer odalar gibi devletle üyeler arasında bir köprü oluşturmaktır ve bu konuda gerçekten de başarılı. Ama ticaret odalarının görevi birtek bu olmamalı. Aynı zamanda da üyeleri ile beraber yaşamalılar. Üyelerinin dertlerine, sevinçlerine ortak olmaları lazım. Gün gelir üyeleri maddi kaynak bulamaz, malını satamaz, işçisi kaza geçirir bu gibi durumlarda ticaret odası, üyesinin hep yanında olmalıdır. Bu konuda GTO çok çalışmalar yapmasına rağmen daha çok yol katetmesi gerektiğine inanıyorum.
- Çok sosyal ve aktif bir iş adamı olduğunuzu biliyoruz. Bu yoğunluğun içerisine bir de sporu katıp Darıca Gençlerbirliği'nin başkanı oldunuz. Sizinle Darıca Gençlerbirliği ne gibi çıkışlar yapacak? Takıma ne gibi katkıda bulunacaksınız? Spor geçmişiniz var mıdır?
Darıca Gençlerbirliği'nin esas başkanı Şükrü Karabacak'tır. Biz sadece destek olabiliriz. Darıca Gençlerbirliği şu anda şampiyonluğa gidiyor. Spor kulüplerinde ticari bir amaç yoktur. Alt yapı eksiğimiz çok fazla. Şu anki 11 futbolcunun içerisinde yalnız birkaçı Darıcalı bu da Darıca’da da alt yapı problemi olduğunu gösteriyor. Maalesef bu yalnız Darıcada böyle değil, Gebze’de de aynı bölgemizde de aynı Türkiye dede aynı.
Darıca Belediye Başkanının kulübe çok büyük desteği var. Alt yapıya da çok önem veriyor. Geçenlerde Avrupa kulüplerarası kros şampiyonasında şampiyon olmaları alt yapıya önem verdiğini göstermektedir. Darıca Sporda 4 dönemdir yönetim kurulu üyeliği yapmaktayım. Çok uzun zamandır başkanlıkla alakalı baskı vardı en son bu baskıya dayanamayıp bu sezon sonuna kadar başkanlığı en iyi şekilde yürütmek için üstlendik. Bununla da alakalı ilk işimiz geçmişten gelen yüklü miktardaki sigorta borcunu, önceki dönemdeki yönetim kurulu üyesi arkadaşlarımızla beraber nakit olarak ödeyerek, geçmiş dönemdeki yönetim kurulu üyelerimize sıkıntı olacak dert bırakmamaya çalıştık. Darıca Spor çok büyük borcu olan bir kulüp değil. Bulunduğum bütün yönetimlerde ve şimdiki yönetimde abi kardeş ilişkisi ve hesaplardaki şeffaflık devam edecektir. Umarım inşallah bu sene şampiyon olarak Darıca’ya ve bölgeye büyük bir sevinç yaşatmış oluruz.
Bölgemizin diğer belediye başkanları da alt yapıya son dönemde büyük önem vermeye başladılar. Mesela Gebze Belediye Başkanı Sayın Adnan Köşker’in yeni bir proje ile yaklaşık 4-5 bin genci ilgilendiren bir çalışmayı hayata geçirdiğini görüyoruz.
Lisanslı bir sporcu değildim ama hemen hemen her Türk çocuğu gibi ben de okul ve üniversite yıllarında top oynadım. Rahmetli babam ellili yıllarda Ankara Gençlerbirliği'nde top oynamış “Kısa Baki” lakaplı futbolcuydu. Erzincan da 13 Şubat isimli bir futbol takımı vardı. Onun için futbola profesyonel olmasa da amatör olarak çok uzak bir insan değilimdir.
- Siyasetin neresindesiniz?
Siyasetin hiçbir yerinde yokumve de siyasetten hoşlandığımı pek söyleyemem ama bu da bir gerçek ki ülkede yaşamı, ekonomiyi siyaset şekillendiriyor.
- Türkiye'de son günlerde artan kadına şiddet olaylarına şahit oluyoruz. Siz aydın bir iş adamı olarak bu duruma ne yorum getiriyorsunuz ve bu artışı neye bağlıyorsunuz?
Böyle bir şeyi kabullenmek mümkün değildir.
Bana göre Allah kainatın en faydalı canlısını anne olarak yaratmış, yani insanlığın devamını sağlayabilmek için Allah’ın kadınlara verdiği doğurganlık özelliği bütün takdirlerin üzerindedir. Cennet annelerin ayaklarının altındadır derken peygamber efendimizin yeterince işaret ettiğine inanıyorum.
Kadınlar erkeklere emanet edilmiş en büyük değerlerdir. Kadınlarımıza son derece değer verip kız çocuklarımızı da çok iyi yetiştirmeliyiz, çünkü gelecek nesilimiz onlar tarafından yetiştirilecektir.
Geçmişimizde kadınlarımızla alakalı ülkemizde doğruluğu tartışılacak bir sürü laf söylenmiştir. Bunlar hem kadınımızı aşağılayan hem de yanlış olan laflardır. Bu lafları lügatlarımızdan, günlük hayatlarımızdan çıkarıp atmalıyız ve onları övecek, gerçek değerlerini yansıtacak sözlerle onları anmalıyız.
Osmanlıdan gelen kültürümüzde kadınlarımız için eksik etek denir. Bu da onların desteğe ihtiyacı olduğunu gösteren bir sözdür. Türk kültüründe kadını eğlence aracı olarak kullanmak yoktur. Kadın her zaman erkeğinin yanında, erkeğine destek ve onun soyunu devam ettirecek, hayatının içerisinde çok büyük yeri olan eşi, arkadaşı, sırdaşıdır. Günümüzde de bu böyle olmalıdır. Hani böyle bir laf vardır ya başarılı erkeğin arkasında kadın vardır, ki kesinlikle doğrudur
- Sanat, kültür ve eğitim konularındaki düşünceleriniz nelerdir?
Sanat bir toplumun geleceğinin bu günden habercisidir. Maalesef ki Müslüman dünyasında sanat yanlış anlaşılmıştır. Bezden bebek yapmak bile yanlış algılanmış, Allah'a şirk koşmak denilmiştir. Bu yüzden ülkemizde sanat çok da gelişememiştir. İnsan doğası güzeli sever. Estetiklik Yaradan’ın içimize verdiği bir duygudur. İtalyanlar bu estetik özelliği çok güzel kullanmışlardır. Hiçbir doğal zenginlikleri yok ama sanata verdikleri bu önemi sonradan ticarete yansıtmışlar ve ülkelerine büyük ekonomik güç elde etmişlerdir.
Ülkelerinde mermer ocağı olmamasına rağmen İtalyan mermeri, İtalyan mutfağı, İtalyan mobilyası herkesçe de bilindiği üzere bütün dünyada takdir görmektedir.
İngiltere’nin tiyatro gösterilerinden elde ettiği gelir turizm alanında hiçte azımsanmayacak kadardır. Amerika’nın sinema sektörü dev bir ekonomi oluşturmuştur. Bizim ülkemizde de son zamanlarda bu konuda olumlu adımlar atılmaya başlamıştır, fakat katetmemiz gereken çok büyük bir mesafe olduğu kanaatindeyim. Benim yaşamımda sanat mesleğimdende kaynaklanarak epeyce bir yer tutmaktadır. Yaptığımız makinaların estetik görünüşü önemli olduğundan fabrikamızın içerisinde heykeltraş, ressam gibi çalışanlarımız bulunmaktadır.
Tiyatroya çok sık olmasa da, sinemaya gitmeyi çok severim. Çok uzun saatler çalıştığımdan en çok da gece 12 matinesine eşimle birlikte çok sık gittiğim olur ve hatta bununla alakalı da işletme master’ı yaptığım dönemlerde öğrenci kartımdan dolayı öğrenci indirimi yaptırır insanlara da takılırdım.
İlim öğrenmedikçe zenginliğin hiçbir anlamı yoktur. İlim zenginlikten daha önemlidir. Zenginlik ilimi getiremeyebilir ama ilim kültürel, sosyal, ekonomik zenginlikleri getirir. Peygamber efendimiz; '' İlim Çin'de de olsa gidin bulun.'' demiştir. Eğitimde biraz geri kalmış olduğumuzu düşünüyorum. Hızla bu işin üzerine düşmeliyiz. Ülkemizde birçok özel üniversite açıldı ve eğitim ticarete dökülmeye başlandı gibi görünmeye başlasa da önümüzdeki zamanlarda bu işin mutlaka ve mutlaka düzeleceği ve ülkeye fayda sağlayacağı kaçınılmaz bir gerçektir.
Yurtdışında açılan Türk okullarımızın da 10-15 yıla kadar Türkiye için çok büyük işler yapacaklarını ve Türkiye'nin ekonomik gelişiminde çok büyük katkı sağlayacaklarını düşünüyorum. Çünkü insan dilini bildiği kişiyle daha kolay ticaret yapıyor. Senegal’e internet üzerinden bir oyuncak sattık. Ne adam bizi gördü ne de biz adamı, malımızı gönderdik, paramızı aldık. Kitapçıklar İngilizce adamcağızlar orada kurdular. Derken bir gün cep telefonum çaldı, açtım karşıdan bir erkek,
--selamünaleyküm ben Senegal de Türk okullarının müdürüyüm.
--Hayırdır hocam buyurun dedim
--Özcan bey buraya bir oyuncak satmışsınız buradaki arkadaşlar sizin mühendislerle İngilizce konuşarak sorunu çözememişler bana geldiler Türkçe konuşarak sorunu çözmem için yardım istediler.
Bu küçük olay; diğer ülkelerde Türkçe bilen ve konuşan insanların olmasının ticarete olumlu yansıyacağının göstergesidir.
- Gebze son 12 yıldır Ak Parti ve milli görüşü çizgisinde yönetilmektedir. Bölgemizdeki gelişmeleri bu anlamda takip ediyor musunuz? Nasıl değerlendiriyorsunuz? Hükümetimiz hakkında neler düşünüyorsunuz?
Siyasetten pek hoşlanmadığımı söylemiştim. Ama bu ülkenin bir vatandaşı olarak tabii ki benimde birkaç düşüncem var. Bence ekonomik olarak son 50 yılın en başarılı hükümeti tarafından yönetiliyoruz. Ben sanayici bir aileden geldiğim için her adımda ekonomi benim için önemlidir. Hangi yıldı hatırlayamıyorum ama bir gün Halk Bankasından bir faks geldi kredi faizlerimiz %1500’e çıkmıştır kredinizi kapatınız. Enflasyon, develüasyon bir sürü lasyonlarla uğraşıp durduğumuz yıllar yaşadık. Bugüne kadar gelmiş firmalar yüzde elli kendi başarısı ile yüzde ellisi vallahi de Allah’tandır.
Benzini akşamdan alırdık ki sabaha uyandığımızda yeni bir zamla depoyu doldurmayalım diye. Şimdi o konumlardan çok daha iyiyiz. Ha eksik yokmu tabii ki, üretim yeterli mi mümkün değil, gayrisafi milli hasılamızın yüzde yetmiş beşinin hizmet sektörü olduğu bir ortamda ekonominin de iyi olduğundan bahsetmek mümkün değildir. Bundan dolayı bütün ağırlığımızı üretime, ısrarla üretime vermeliyiz. Ücretsiz yer tahsisleri, uzun vadeli ödemelerle TOKİ’nin fabrika binası yapması, ekonomiye ileriye dönük olumlu yansıyacaktır ve ivedilikle yapılmalıdır.
Ülke olarak kötü bir coğrafyada bulunuyoruz. Dert, keder bu ülkenin üzerinden hiç eksik olmamıştır. Anarşi, terör, sağ-sol, Türk-Kürt çatışması, hiç rahat bırakmıyorlar. Gelişmiş ülkeler maalesef ki ekonomik olarak kendilerini etkileyecek kalkınamamış ülkelerde böyle oyunlar oynamaktadır. Dikkat edin coğrafyamızın her bir köşesinde ateş barut kol gezmektedir. Coğrafyamıza bakınca yine de ülkemizin şartlarına dua etmemek mümkün değildir.
Ülkemizde birçok yatırımlar yapılmakta. Hava alanları hele ki tüp geçit bence asrın yatırımı. Tüneller, yollar, havaalanları vb. yatırımlar ekonomi ve devlet adına güzel şeyler. Ülkede yatırım yapılması ülkenin ekonomisi açısından çok önemli. Son zamanlarda büyümede biraz düştük ama bu da üretimi yavaşlatıp,biraz tasarrufu unutup, lükse kapılmamızdan kaynaklandığına inanıyorum.
Ekonomi yalnızca bizde değil Avrupa'da da sıkıntı oluşturmaya başladı.Lükse kaçabilecek derecede tatiller, çalışma şartları, Avrupa ülkelerine de ağır gelmeye başladı. İşte üretimden uzak duran Yunanistan’ın kendisine ve Avrupaya verdiği olumsuz yük.
Üretmeyen toplumların bu gibi olumsuz hadiseleri yaşaması kaçınılmazdır. 80 milyon insanla bizler 155 milyar dolar ihracat yaparken, aynı nüfusa sahip Almanya 1 trilyon 350 milyar dolar ihracat yapmaktadır. Japonya da haftalık çalışma saati 66 saat olup, çalışmalarının zenginliğini yaşamaktadırlar.
Benim düşüncem ülkemizde eğer bir insan 8 saat çalışıyorsa karnını doyuran bir işçi, 12 saat çalışıyorsa evini mutlu edebilecek kadar kazanan kişi, eğer birşeylerim olsun istiyorsa 16 saat çalışması şarttır.
- Bundan sonraki iş hayatınızda hedefleriniz nelerdir? Yeni yatırımlı projeleriniz var mı?
İlk hedefim iş dünyasına daha çok hizmet edebileceğim bir noktaya gelmek. İkinci hedefimse, 10 dönüm olan fabrikayı büyütüp 20 dönüme çıkarmak. Bunu da %85 lik ihracat potansiyelimizin devamlılığı için istiyorum. Ve en önemlisi de bu ülkenin geleceği olan gençlere daha çok burs vermek.
- Sizce başarının sırrı nedir?
Bence birincisi Allah’a inanmaktır. İkincisi istikrarlı ve çok çalışmak, üçüncüsü ilimdir. Eğer bunların üçüne inanıp bir araya getirebilip devam ettirebiliyorsanız bence başarı kaçınılmazdır. Mutlu bir ev ortamı, mutlu bir iş ortamı, bunların hepsi başarıya olumlu katkı sunacak değerlerdir. Evlatları işin devamını sağlayacak şekilde yetiştirmekte başarının başka bir ayağıdır. Tabii ki doğruluk ve dürüstlüğü söylemiyorum bile bu zaten her insanda, her işletmede, her işte olması gereken vasıftır.
Benim için insanda olması gereken en önemli üç vasıf haya yani utanma duygusu, ikincisi vicdan, üçüncüsü de ahde vefadır ve Mevlana’nın bu deyişini çok severim.
Yüzde ısrar etme doksan da olur, insan dediğinde noksan da olur, sakın büyüklenme elde neler var, bir ben varım deme, yoksan da olur. Hatasız dost arayan dosttan da olur.
- En sevdiğiniz oyuncak hangisidir?
Kesinlikle kayık. Çünkü Dal Lunaparkı zirveye taşıyan ve en çok ürettiğimiz oyuncaktır.
- Türkiye'nin sosyoekonomik durumunu analiz ederseniz geldiğimiz noktadan nasıl bir tablo çıkarırsınız?
Türkiye şu anda gelişmekte olan ülkelerin sınırında, gelişmeye yeni başlamış bir ülke. Tabii ki bu gelişim üretimle sağlanır. Ülkemizin %75’i hizmet sektöründe geri kalan % 25’in de içinde %16’sı sanayi, %6’sı tarım ve %3 de inşaattır. Bu durumda ekonomiye iyi demenin mümkünatı yoktur. Çünkü gelişmekte olan bir ülkenin bu değerleri en kötü halde %50-%50 olmalıdır, yani sanayi, üretim, en az gayrisafi milli hasılanın %50’si olmalıdır. Yukarıdaki tabloya bakınca ürettiğimizden %25 daha fazla yiyen bir ülke konumundayız. Mutlaka ve mutlaka üretimi arttırarak gayrisafi milli hasıla içerisindeki hizmet sektörünün payını %50’ye düşürmeliyiz.
Ben ülkemizin yeterince üretim yapmamasından şikayetçiyim. Asgari ücretlerin üreten ve hizmet sektöründe eşitolmamasından yanayım. Üreten kişiye asgari ücretin daha fazla ödenmesi gerekir. Bir örnek vermek gerekirse ayakkabı imalatçısı ile ayakkabı satıcısını karşılaştırayım.
Ayakkabı imalatçısına atölye lazımdır ve bu atölyeyi her yerde açamaz, mutlaka belediyenin üretim yöresi olarak belirlediği yerlerde açabilir, ama ayakkabı satıcısı istediği heryerde dükkanını tutabilir. Ayakkabı imalatçısının dükkanında en az beş tane makinaya, dolaba, havalandırmaya ihtiyacı vardır. Ayakkabı satıcısının ise bir masa, bir sandalye, bir de rafa ihtiyacı vardır. Yani üretici daha maça başlarken 1-0 mağlup başlar. Bir ayakkabıyı oluşturabilmek için en az on tane ayrı ayrı dükkandan malzeme tedarik edecek, yapıştırıcısıydı, çivisiydi, derisiydi, benzolüydü, alkolüydü, bir sürü zehir koklayarak ayakkabı üretecek, garibim %15 karla bir de 4 ay 5 ay vadeyle bunu satacak, derisi çatladı gerisin geriye gelecek, yok tabanı sökülecek gerisin geriye gelecek, bir de en az bunun bir sene arkasında duracak, peki ya satıcı ne yapacak, satarken peşin peşin satacak, bir de ayakkabı geri geldiğinde alacak üreticinin kafasına atacak. Maalesef devletin aldığı vergi ikisinden de aynı oranda olacak. İşte bu küçük hikayeyigözönüne alırsak üretimin zorluğunu ve bu zorluğa mutlaka ve mutlaka devletin desteğinin gerektiği, çok açık bir şekilde görülüyor. Maalesef ki bundan dolayı sanayici insanlar üretimi bırakarak şimdi moda olan inşaat sektörüne kayıp kısa zamanda daha çok kar getiren işlere yönelmektedirler. Bugün karlı gibi görünsede gelecekte ülke ekonomisine hiçbir katkısı olmayacak bu yaklaşımdan sanayi sektörünün çok kısa zamanda kurtarılması lazımdır.
Kocaeli sanayi sektöründe gelişip 2. sıraya yerleşmişti. Sonra Kocaeli sanayiye doydu denilip gelişim bırakıldı. Şu an Kocaeli sanayi sektörünün 4. sırasına düştü. Üretmek, üretimi sağlamak amacıyla da gelişmek, devletten destek alarak yeni fabrikalar açmak, Kobilere destek vermek şart. Yine peygamber efendimizin bir sözü der ki; '' Dünüyle bugünü aynıolan ziyandadır.'' Bunun için gelişmek şart.
Günümüzde bir de inşaat sektöründe aşırı derecede büyüme söz konusu. Karşı olduğum bir durum da bu. Son zamanlarda elimizdeki sermayenin tamamını inşaata yatırmaktayız. Bir insanın bir evinin olması yeterli. Yazlıktı, kışlıktı diyerek sermayelerin taşa toprağa dönüşmesi ülke ekonomisinin zararınadır. Yıllar önce ticaret odasında fikir tahtasına bir yazı yazmıştım. Hangi ekonomi kaynaklarının hepsini inşaat sektörüne yatırır on sene sonra veresiye satan gibi kafasını kaşır.
- Özcan Bey, güzel bir sohbet oldu, zaman ayırdığınız için teşekkür ediyorum. Başarılarınız daim olsun.
Bende sizlere teşekkür ederim. Derginize yayın hayatında süreklilik ve başarı diliyorum. Teşekkür ederim.
Röportaj: Buket DOMURCUK
Fotoğraflar: Yusuf Metin KARADEMİR
0 Yorum
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.
Yorum yapabilmek için üye girişi yapmalısınız.