Kürtlerin Mam Celal'i Öldü, Geride Savaşlarla, Sürgünlerle Dolu Bir Hayat Bıraktı

Iraksiyasi tarihinin ve bölgede yaşayan Kürtlerin en önemli siyasi figürlerinden biri olanCelal Talabanibir başka deyişle Kürtleri mam Celal'i (Celal amcası) hayatını kaybetti.

BARZANİ AİLESİ OKUTTU

İşte Talabani'nin savaşlarla, siyasi çekişmelerle geçen hayatı:

"1933 yılında KuzeyIrak'ın Kelkan şehrinde doğdu. Lise eğitiminiErbilveKerkük'te tamamlayan Talabani'nin Kürt siyasi hareketine katılışı 1950'li yılların başlarında gerçekleşti.

Talabani bu dönemde, Kürdistan Demokrasi Partisi'ne (KDP) bağlı Kürdistan Öğrenci Birliği'nin kurucusu üyesi ve başkanı oldu. 1950'li yılların sonlarına doğru, Kürt hareketinin önemli isimlerinden Mustafa Barzani tarafından hukuk öğrenimi görmesi içinSuriye'ye gönderildi.

1961 yılındaIrak'ta Abdülkerim Kasım hükümetine karşı gerçekleşen Kürt isyanına katılan Talabani, Şubat 1963'te Kasım'ın darbeyle devrilmesinin ardından ülkenin yeni lideri olan Abdüsselam Arif'le müzakereleri yönetecek Kürt delegasyonunun başına getirildi.

KDP İLE FİKİR AYRILIKLARI

Talabani ile KDP'nin başkanı olan Mustafa Barzani arasındaki fikir ayrılıkları 1975 yılına gelindiğinde en üst seviyeye ulaştı. Bunun üzerine Talabani, ilerleyen dönemde kayınpederi olacak İbrahim Ahmed'in önderliğinde kurulan bir gruba katıldı.

İRAN'A SIĞINDI

Aynı yıl kendisi gibi düşünenlerle birlikte Kürdistan Yurtseverler Birliği'ni (KYB) kurdu. Talabani,KYB'nin sosyalist bir parti olacağını, KDP'nin yürüdüğü aşiret çizgisindenuzakolacağını söyledi.KYB, 1976 yılındaBağdathükümetine karşı silahlı mücadeleye başladı. 1988 yılındaIrakhükümetinin Kürtlere karşı kimyasal silah kullanmasıylaKYBağır bir yenilgi aldı. Barzani ve KDP'yeTürkiyesahip çıkarken, Talabaniİran'a sığınmak durumunda kaldı.

SİYASİ KARİYERİ FARKLI BOYUTA TAŞINDI

Irak'ınKuveyt'i işgal etmesi ve bunun üzerineAmerika Birleşik Devletleri'nin (ABD)Irak'a müdahelesi ile başlayan Körfez Savaşı'nın 1991 yılında patlak vermesiyle, Talabani'nin siyasi kariyeri farklı bir boyuta taşındı.

Irak'a müdahele eden Batılı kuvvetlerin kuzeyde güvenli bölgeler kurmasıyla KDP veKYBarasındaki buzlar kısmen eridi ve 1992 yılındaIrakKürdistan Özerk Bölgesi kuruldu.

TALABANİ VE BARZANİ ÇATIŞMASI

Ancak taraflar arasındaki uzlaşma ortamı fazla uzun sürmedi ve 1994 yılında iki ayrı güç arasında çatışmalar başladı.ABD'nin yoğun girişimleriyle Talabani veMesut Barzani1998 yılındaWashington'da bir barış anlaşması imzaladı.

Talabani,ABDveİngiltereönderliğinde oluşturulmuş Çokuluslu Koalisyon Kuvvetlerinin bir askeri harekâtlaIrak'a girmesiyle başlayan süreçteABD'ye en yoğun desteği veren Kürt politikacılardan biri oldu.

TÜRKİYE İLE İLİŞKİLERİ

KYB, Türk devleti ilePKK'nın savaşındaPKKçizgisinde dururken, Barzani gerek yakın ilişkileriyle, gerek dePKK'lı terröristleri ihbar ve durdurmaya yönelik oluşturulan koruculara yaptığı yardımla Türk devletini destekledi. Türk devleti ilePKKarasında son 30 yıldır ara ara gündeme gelen barış ve uzlaşma süreçlerinde,PKK'ya yakınlığı sebebiyle Talabani de arabuluculuk görevi üstlendi.

EskiTürkiyeCumhurbaşkanıTurgut Özal'ın 1991 yılında barış için attığı en önemli ilk adımda süreç,Celal Talabaniüzerinden yürümüştü.

ABD İŞGALİNE DESTEK

ABD'nin, 2003 yılında bir kez dahaIrak'a müdahalesinde ve idam edilen eskiIraklideriSaddam Hüseyin'i devirmesinde Talabani ve diğer tüm Kürt unsurların büyük katkısı oldu.

Talabani, 2003 yılında yakalanan Saddam'ın yargılandığı süreçte,Irak'ın yeni anayasası ve yapılanma sürecini hazırlayanIrakYönetim Konseyi'nin üyelerinden biri oldu. Söz konusu konsey yeni anayasa çalışmalarını 2004 yılına kadar yürüttü.

Talabani, 6 Nisan 2005 tarihindeIrakUlusal Meclisi tarafındancumhurbaşkanıseçildi.22 Nisan2006 tarihinde ise, yeni anayasa altında oluşturulanIrakmeclisinin seçtiği ilkcumhurbaşkanıoldu ve görevinin ikinci dönemi başladı.

BEYİN KANAMASI VEALMANYA'DA TEDAVİ

Mart 2012'deAmerika'dayken beyin kanaması teşhisiyle hastaneye kaldırılan Talabani, oradanAlmanya'daki bir hastaneye sevk edilmiş, iyileşmesinin ardındanSüleymaniye'ye geri dönmüştü.