Suriye'nin Düğümü İdlib Neden Önemli?

Türkiye,İranveRusya'nın çatışmasızlık bölgesi konusunda uzlaştığıSuriye'ninİdlibkenti için dün gece sınırda askeri hareketlisaatleryaşandı. Pekiİdlib'i bu kadar önemli kılan ne?Türkiye'nin hemen sınırında, kuzeydeHatayveAfrin, doğuda Halep ve batıdaAkdenizsahilindekiLazkiyeile çevrili olan bu stratejik bölge,Suriye'de yıllardır süren savaşın en önemli kördüğümlerinden de biri.

KESİŞME NOKTASI

Suriye'nin kuzeybatısında veAkdeniz'e açılan kapıLazkiye'ye de çok yakın olanİdlib, önemli bölgelerin kesişme noktasında.İdlibve civarında rejim karşıtı muhalif grupların hakim olduğu bölge aynı zamanda Halep'in batı ve güney kırsalını,Lazkiye'nin doğu kırsalını ve Hama'nın kuzey kırsalını da içeriyor. Ülkenin farklı bölgelerinden aldığı yoğun ve zorunlu göç nedeniyleBMİnsani İşler Ofisi'ne göre, nüfus iki milyona yaklaştı. DolayısıylaSuriye'nin geri kalanından coğrafi, demografik ve siyasi olarak yalıtılmış bir bölge değil. Tersine, olan biteni hem etkileyen hem de ciddi ölçüde etkilenen bir alan.

MUHALİFLER AÇISINDANSURİYE'DEKİ EN ÖNEMLİ KALE

İdlibhem rejim veRusyahem muhalifler hem deABDiçin oldukça önemli. Muhalifler açısından bakıldığında, ülkede rejim karşıtı güçlerin elinde bulunan dört büyük bölgeden en önemlisi. Nüfus yoğunluğu, silahlı grupların çokluğu ve etkinliği, göreli savunulabilir sınırları, dış dünyaya açıklığı, ekonomik yaşamın sürdürülebilirliği, Lazkiye-Halep-Hama gibi önemli şehir merkezlerine giden yollara ulaşabilirliği,Akdeniz'e çıkış olasılığı ve rejimin kalbi durumundakiLazkiye'ye coğrafi yakınlığı gibi nedenlerle muhalifler açısındanSuriye'deki en önemli kale durumunda.

ESAD İÇİN ÖNEMLİ ÇÜNKÜ REJİME MEYDAN OKUMANIN EN GÜÇLÜ KALESİ

RusyaveŞamYönetimi açısından bakıldığında ise,İdlibçatışmaların sona erdirilebilmesi için nihai zaferin kazanılabileceği nokta olarak görülüyor.

Rejimin gerçekten stratejik tehdit olarak algıladığı ve muhaliflerin tutarlı, sürekli ve güçlü bir biçimde yer aldığı bölge, İdlib. Rejime karşı meydan okumanın tek kalesi olmasa da şu an için en güçlü kalesi. Bu nedenle, Esad Yönetimi'nin devamı içinİdlib'i kontrol altına alması şart.

ABD AÇISINDAN TAKTİK ÖNEME SAHİP

ABDaçısından bakıldığında iseİdlibtaktik bir öneme sahip.ABD,İdlib'e baktığında iki şey görüyor: İlki ve en önemlisi, bölge, El Kaide'nin Batı'ya en yakın noktası.ABD,İdlib'de El Kaide varlığını gelip geçici bir durum olarak değil, uzun vadeli olarak mücadele edilmesi gereken bir örgütlenme ve Batı'ya sıçrama taşı olarak algılıyor. Bu nedenle Afganistan-Pakistan sınırı ya daYemen'de El Kaide'nin güçlü olduğu bölgelere yaptığı gibi yoğunlaştırılmış ama hedefleri sınırlı hava saldırıları düzenliyor. Bu saldırılarda son bir yılda bazı üstdüzeyEl Kaide liderlerini (Ebu Hayr el Masri, Ebu Farej Al Masri, Ebu Kuteybe Et Turki) öldürdü.

Bununla birlikteİdlib'deABD'nin çeşitli biçimlerde desteklediği bazı muhalif gruplar da var. Bu gruplar askeri güçleriniABD'nin kurduğu operasyon odalarında birleştirip belli alanlarda çatışmalarda epey aktif rol üstleniyor. Bunun geçmişte örnekleri görüldü, yakın zamanda yeni örneklerinin görülmesi olasılığı yüksek. Aynı zamandaİdlib,ABDiçinRusyaveŞam'ı oyalayan ve kendi etki sahasından uzaklaştıran taktik bir koz.

TÜRKİYE AÇISINDAN NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Türkiye'ye hudut komşusu olması,Suriye'nin kuzeyinde (Türkiye'nin Fırat Kalkanı operasyonunda muhaliflerle birlikte elde ettiğiCerablusve el-Bâb bölgesi haricinde) sınırın tamamen PYD/YPG gibi bir terörist örgütün elinde bulunması,İdlib'iTürkiyeaçısından daha da stratejik kılıyor. AyrıcaİdlibSuriye'de muhalefetin son ve en önemli kalelerinden biri. Esed rejiminin kaderi deİdlib'le doğrudan bağlantılı.